Cháy rừng tại 3 quốc gia châu Âu: Tác động kinh tế - xã hội ước tính khoảng 560 tỷ yen (khoảng 3,1 tỷ euro)

Tây Ban Nha: Khoảng 280.000 ha rừng bị cháy, thiệt hại lan sang cả nông nghiệp

Trong 3 quốc gia, Tây Ban Nha có mức thiệt hại ước tính cao nhất, với các vụ cháy rừng quy mô lớn vượt xa mức thường lệ.

Theo số liệu sơ bộ của Bộ Chuyển đổi Sinh thái và Thách thức Nhân khẩu học Tây Ban Nha (MITECO) tính đến ngày 28/9, diện tích rừng bị cháy trong năm 2026 đạt khoảng 276.000 ha, lớn gấp khoảng 2,5 lần mức trung bình giai đoạn 2016–2025. Cơ quan này cũng ghi nhận 45 vụ cháy rừng lớn, mỗi vụ ảnh hưởng đến hơn 500 ha.

Ngọn lửa không chỉ lan trong rừng mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến các khu vực sản xuất lương thực. Theo Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Thực phẩm Tây Ban Nha (MAPA), trong khoảng 270.000 ha chịu ảnh hưởng của hỏa hoạn, khoảng 60.000 ha là đất nông nghiệp. Thiệt hại ảnh hưởng đến cây trồng, đồng cỏ chăn nuôi, cơ sở nuôi ong và hạ tầng nông thôn, giáng đòn mạnh vào nền tảng kinh tế của các địa phương.

Bồ Đào Nha: Nho và các cây trồng khác bị ảnh hưởng, nguy cơ môi trường xấu đi do xói mòn đất

Các vụ cháy rừng dữ dội cũng liên tiếp xảy ra tại Bồ Đào Nha trong suốt mùa hè, gây thiệt hại lớn cho những vùng đất nông nghiệp quan trọng bên cạnh rừng. Tại các khu vực bị ảnh hưởng, tác động đến sản xuất nông nghiệp các đặc sản địa phương như nho, ô liu và hạnh nhân đã được ghi nhận, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh kế của người dân. Chính phủ Bồ Đào Nha hiện đang triển khai hỗ trợ phục hồi nhằm khôi phục năng lực sản xuất nông nghiệp.

Một vấn đề khác là những thiệt hại thứ cấp xảy ra sau khi lửa đã được dập tắt. Cây cối trên các sườn dốc bị mất do cháy rừng, làm dấy lên lo ngại về xói mòn đất khi mưa lớn và chất lượng nước suy giảm do bùn đất tràn vào sông. Những thách thức môi trường nghiêm trọng vẫn còn ngay cả sau khi đám cháy được khống chế. Việc rừng bị thiêu rụi làm mất đi chức năng điều tiết nước và bảo tồn môi trường của đất đai, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ khiến môi trường sống suy thoái trong dài hạn.

Hy Lạp: Hạ tầng phục vụ đời sống bị thiệt hại, mùa du lịch cao điểm ảnh hưởng đến kinh tế địa phương

Tại Hy Lạp, các vụ cháy rừng xảy ra ở nhiều nơi từ cuối tháng 7 đến tháng 8; thiệt hại trực tiếp đối với nhà ở, doanh nghiệp địa phương và đất nông nghiệp phục vụ đời sống hằng ngày của người dân đã được ghi nhận. Chính phủ Hy Lạp đang khẩn trương triển khai các biện pháp như hỗ trợ tài chính cho những ngôi nhà, doanh nghiệp và cơ sở nông nghiệp bị thiệt hại, nhằm giúp người dân và doanh nghiệp khôi phục cuộc sống và hoạt động.

Mức độ nghiêm trọng của các vụ cháy lần này còn nằm ở thời điểm xảy ra, đúng vào cao điểm mùa hè, khi nhu cầu du lịch đạt mức cao nhất trong năm. Không chỉ người dân địa phương mà nhiều du khách cũng buộc phải sơ tán; hoạt động của cửa hàng và cơ sở lưu trú bị hạn chế. Điều này có thể gây tác động tiêu cực trên diện rộng đến các hoạt động liên quan đến du lịch, ngành kinh tế chủ lực của địa phương. Tình trạng hạ tầng ngừng hoạt động do thiên tai có thể lan rộng, làm chao đảo toàn bộ nền kinh tế địa phương thông qua chuỗi cung ứng và ngành du lịch.

Thiệt hại do cháy rừng không chấm dứt khi lửa tắt: Xói mòn đất và phục hồi các ngành sản xuất là thách thức

Mối đe dọa từ cháy rừng không kết thúc ngay khi ngọn lửa được dập tắt. Theo Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu (EFFIS), diện tích bị cháy trong EU tính đến ngày 23/9 đạt khoảng 679.000 ha, gần gấp đôi mức trung bình khoảng 355.000 ha trong cùng kỳ của 20 năm qua. Với thiên nhiên bị mất đi trên diện rộng như vậy, quá trình đưa các hoạt động xã hội trở lại bình thường được dự báo sẽ cần nhiều năm.

Trong thời gian tới, việc khôi phục năng lực sản xuất của các ngành nông nghiệp và lâm nghiệp bị ảnh hưởng, cũng như sớm sửa chữa nhà ở và hạ tầng bị hư hại, là những nhiệm vụ cấp bách. Đồng thời, cần xử lý các thách thức dài hạn như đất đá và tro độc hại bị cuốn trôi từ những khu vực cháy rụi mất cây cỏ, phục hồi hệ sinh thái và khôi phục nhu cầu du lịch.

Các vụ cháy do thời tiết ngày càng cực đoan tiếp tục đe dọa không chỉ hệ sinh thái mà cả chính cơ cấu kinh tế của xã hội loài người.

Căn cứ và phương pháp ước tính

Ước tính lần này dựa trên các thông tin công khai như diện tích bị cháy, số liệu dân số và kinh tế của từng quốc gia, cùng dữ liệu liên quan đến nông nghiệp và lâm nghiệp. Những tác động chính được ghi nhận ở mỗi nước, bao gồm nông nghiệp và lâm nghiệp, rừng và môi trường, nhà cửa và hạ tầng, ứng phó thiên tai, du lịch và kinh tế địa phương, đã được quy đổi thành giá trị kinh tế.

Khi tính toán, chúng tôi cũng đối chiếu với dữ liệu thực tế do chính phủ và các cơ quan công quyền của từng quốc gia công bố sau khi mùa hè kết thúc. Một số tác động đến con người và thiệt hại nhà cửa có mức chênh lệch lớn so với thông tin công khai đã bị loại khỏi số liệu công bố trong bài viết này. Việc loại các hạng mục đó khỏi phạm vi tính toán không có nghĩa là trên thực tế không xảy ra thiệt hại.

Đây không phải là số liệu thiệt hại cuối cùng do cơ quan công quyền công bố, mà là giá trị ước tính do Weathernews tự tính toán dựa trên một số giả định nhất định. Ước tính bằng yen được dùng làm cơ sở; tỷ giá quy đổi tham khảo sang euro là 1 euro = 180 yen.

Nguồn chính và thông tin tham khảo

・Trung tâm Nghiên cứu Chung của Ủy ban châu Âu (JRC) / Hệ thống Thông tin Cháy rừng châu Âu (EFFIS): Cháy rừng và diện tích bị cháy tại châu Âu năm 2026

・Bộ Chuyển đổi Sinh thái và Thách thức Nhân khẩu học Tây Ban Nha (MITECO): Số liệu sơ bộ về cháy rừng năm 2026

・Bộ Nông nghiệp, Thủy sản và Thực phẩm Tây Ban Nha (MAPA): Thông tin về thiệt hại nông nghiệp và hỗ trợ do cháy rừng

・Chính phủ Bồ Đào Nha / Viện Bảo tồn Thiên nhiên và Rừng (ICNF): Thông tin về cháy rừng và hỗ trợ phục hồi

・Bộ Khủng hoảng Khí hậu và Bảo vệ Dân sự Hy Lạp: Thông tin về cháy rừng và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng

・Thông tin liên quan đến cháy rừng năm 2026 do chính phủ, chính quyền địa phương và các cơ quan khác của từng quốc gia công bố