Tác động xã hội và kinh tế tại Indonesia do núi lửa Anak Krakatau phun trào ước tính lên tới khoảng 5,7 nghìn tỷ yên

Từ đêm 4/9 đến rạng sáng 5/9/2026, núi lửa Anak Krakatau ở eo biển Sunda, Indonesia đã phun trào quy mô lớn. Cột khói chứa tro núi lửa vươn lên độ cao khoảng 15.000 m, khiến tro núi lửa lan rộng trên một khu vực lớn. Hoạt động hàng không cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, với nhiều sân bay phải tạm thời đóng cửa.

Theo ước tính độc lập của Weathernews, tổng giá trị tác động xã hội và kinh tế tại Indonesia do vụ phun trào này gây ra lên tới khoảng 5,7002 nghìn tỷ yên (khoảng 38 tỷ USD). Trong đó, ứng phó và khắc phục thảm họa cùng với tác động đến môi trường và rừng chiếm hơn 80% tổng số.

Nhiều núi lửa đang hoạt động ở các khu vực trong nước, rủi ro núi lửa lan rộng

Hiện tại, không chỉ núi lửa Anak Krakatau ở eo biển Sunda mà nhiều núi lửa khác trên khắp Indonesia cũng đang được ghi nhận hoạt động mạnh, trong đó có núi lửa Semeru ở tỉnh Đông Java, núi lửa Ibu trên đảo Halmahera và núi lửa Lewotobi Laki-Laki trên đảo Flores. Tình hình này cho thấy Indonesia, quốc gia có nhiều núi lửa đang hoạt động, có nguy cơ chịu tác động trên diện rộng đến xã hội, giao thông, các ngành công nghiệp và nhiều lĩnh vực khác do hoạt động núi lửa.

Cần lưu ý, ước tính tác động xã hội và kinh tế khoảng 5,7 nghìn tỷ yên lần này không phải là tổng hợp tác động của nhiều núi lửa đang hoạt động nói trên. Con số này chỉ tính riêng tác động do vụ phun trào núi lửa Anak Krakatau từ ngày 4/9/2026.

Chưa ghi nhận sóng thần, nhưng tro núi lửa ảnh hưởng rộng đến đời sống và giao thông

Theo quan trắc từ vệ tinh khí tượng Himawari-9 và các nguồn khác, cột khói chứa tro núi lửa đã vươn lên độ cao khoảng 15.000 m.

Vụ phun trào năm 2018 từng gây ra sóng thần do sườn núi sụp đổ. Tuy nhiên, trong vụ phun trào lần này, tính đến thời điểm ước tính, chưa ghi nhận bất thường trên mặt biển có thể dẫn đến sóng thần.

Mặt khác, tro núi lửa theo gió đã lan rộng đến nhiều khu vực, bao gồm vùng đô thị Jakarta. Tại những nơi bị ảnh hưởng bởi tro núi lửa, một số trường học đã chuyển sang dạy học trực tuyến.

Trong lĩnh vực hàng không, nhiều sân bay, trong đó có Sân bay quốc tế Soekarno-Hatta, đã tạm thời đóng cửa. Theo Bộ Giao thông vận tải Indonesia, tính đến chiều 7/9, tổng cộng 2.961 chuyến bay nội địa và quốc tế đã bị hủy, chậm chuyến, đổi điểm đến hoặc chịu các ảnh hưởng khác; số hành khách bị ảnh hưởng lên tới khoảng 341.000 người. Đến ngày 8/9, các sân bay từng tạm thời đóng cửa đang dần nối lại hoạt động, nhưng núi lửa Anak Krakatau vẫn tiếp tục hoạt động, vì vậy cần tiếp tục theo dõi sát tình hình tro núi lửa phát tán. Ngoài ra, nhiều núi lửa khác tại Indonesia cũng đang tiếp tục hoạt động.

Ứng phó, khắc phục thảm họa và môi trường, rừng chiếm hơn 80% tác động

Tại thời điểm ước tính, thông tin công bố chưa xác nhận có thiệt hại quy mô lớn đối với các tòa nhà do sóng thần hoặc dòng pyroclastic, cũng như chưa xác nhận trường hợp tử vong trực tiếp nào do vụ phun trào. Vì vậy, trong ước tính này, tác động do thiệt hại về nhà cửa và tử vong được quy về 0.

Trên cơ sở đó, tác động của việc xử lý tro núi lửa, đình trệ đời sống và công việc, hoạt động công nghiệp, giao thông và logistics cùng các lĩnh vực khác được tính toán theo từng hạng mục dựa trên một số giả định nhất định.

Chi phí ứng phó và khắc phục thảm họa: khoảng 2,4857 nghìn tỷ yên (16,57 tỷ USD / tỷ trọng 43,6%)

Đây là hạng mục chiếm tỷ trọng lớn nhất trong ước tính lần này. Tác động đến hoạt động ứng phó và khắc phục thảm họa của chính phủ và chính quyền địa phương, bao gồm dọn dẹp tro núi lửa tích tụ trên diện rộng, kiểm tra và bảo vệ cơ sở hạ tầng, ứng phó sơ tán, được quy đổi thành giá trị kinh tế dựa trên một số giả định nhất định.

Tác động đến môi trường và rừng: khoảng 2,2194 nghìn tỷ yên (14,80 tỷ USD / tỷ trọng 38,9%)

Tác động đến môi trường tự nhiên do khí núi lửa, tro núi lửa và các yếu tố khác được quy đổi thành chi phí xã hội dựa trên một số giả định nhất định. Khi cộng với chi phí ứng phó và khắc phục thảm họa, tổng số lên tới khoảng 4,7051 nghìn tỷ yên, chiếm hơn 80% tổng giá trị ước tính lần này.

Tác động đến thông tin liên lạc, đời sống và công việc: khoảng 601,8 tỷ yên (4,01 tỷ USD)

Tác động đến thông tin liên lạc và công nghệ thông tin là khoảng 414,3 tỷ yên; sụt giảm năng suất lao động do trường học đóng cửa, hạn chế ra ngoài và các nguyên nhân khác là khoảng 145,3 tỷ yên; tác động đến y tế và sức khỏe là khoảng 42,2 tỷ yên.

Tác động đến công nghiệp, nông-lâm-ngư nghiệp, logistics, du lịch và các lĩnh vực khác: khoảng 281,6 tỷ yên (1,88 tỷ USD)

Tác động đến ngành sản xuất và thương mại là khoảng 120,4 tỷ yên; nông, lâm, ngư nghiệp là khoảng 74,9 tỷ yên; giao thông và logistics là khoảng 46,6 tỷ yên; du lịch và sự kiện là khoảng 20,5 tỷ yên; đóng cửa đường hàng không là khoảng 19,2 tỷ yên.

Các tác động khác: khoảng 111,7 tỷ yên

Tác động đến chi trả bảo hiểm và tài chính là khoảng 111 tỷ yên, còn tác động đến cung-cầu năng lượng là khoảng 0,7 tỷ yên.

Tổng hợp các hạng mục trên, tác động xã hội và kinh tế lên tới khoảng 5,7002 nghìn tỷ yên.

Các chuyến bay đã nối lại hoạt động, nhưng cần tiếp tục chú ý đến hoạt động núi lửa

Núi lửa Anak Krakatau vẫn duy trì Cấp cảnh báo III (Siaga), là cấp cao thứ hai.

Tại các sân bay từng tạm thời đóng cửa, hoạt động bay đã dần được nối lại vào ngày 8/9 và giao thông hàng không đang phục hồi. Tuy nhiên, bản thân hoạt động núi lửa vẫn tiếp diễn, và tùy thuộc vào các vụ phun trào trong thời gian tới cũng như hướng gió, tro núi lửa có thể một lần nữa ảnh hưởng đến các khu vực rộng lớn.

Kết quả ước tính lần này cho thấy ngay cả khi chưa ghi nhận thiệt hại lớn đối với các tòa nhà hoặc sóng thần, tro núi lửa lan rộng vẫn có thể gây tác động xã hội và kinh tế đến nhiều lĩnh vực, như hàng không, đời sống, hoạt động công nghiệp, ứng phó và khắc phục thảm họa.

Các doanh nghiệp và chính quyền địa phương cần liên tục kiểm tra không chỉ tình hình phun trào mà cả hướng gió, dự báo phát tán tro núi lửa và thông tin vận hành của các phương tiện hàng không, giao thông, nhằm bảo đảm an toàn và chuẩn bị cho việc duy trì hoạt động kinh doanh.

(Tham khảo) Cơ sở và phương pháp ước tính

Phương pháp tính: Dựa trên các số liệu thống kê chính thức như số liệu khai thác sân bay, số hành khách và GDP theo khu vực, cùng thông tin do truyền thông địa phương, các cơ quan chính phủ và những nguồn khác công bố, các giả định nhất định được đặt ra để tính toán từng hạng mục.

Xử lý thiệt hại vật chất trực tiếp và tác động đến con người: Do tại thời điểm tính toán, thông tin công bố chưa xác nhận có thiệt hại quy mô lớn đối với các tòa nhà do sóng thần hoặc dòng pyroclastic, cũng như chưa xác nhận trường hợp tử vong trực tiếp nào do vụ phun trào, trong ước tính này, tác động do thiệt hại về nhà cửa và tử vong được quy về 0.

Thời điểm tính toán: Giá trị tác động xã hội và kinh tế được tính toán dựa trên thông tin xác nhận được tính đến ngày 7/9. Đối với các thông tin thực tế được cập nhật sau đó, như tình hình khai thác các chuyến bay, thông tin tính đến ngày 8/9 đã được phản ánh.

Quy đổi ngoại tệ: 1 USD = 150 JPY.

※ Đây là ước tính nhanh do Weathernews tự tính toán dựa trên thông tin xác nhận được trong giai đoạn từ ngày 4/9 đến ngày 7/9/2026 và một số giả định nhất định. Đây không phải là số tiền thiệt hại thực tế hay con số cuối cùng do cơ quan công quyền công bố, và không thể hiện mức thiệt hại thực tế. Kết quả ước tính có thể thay đổi tùy thuộc vào hoạt động núi lửa, tình hình thiệt hại trong thời gian tới và các thông tin mới.

Nguồn và tài liệu trích dẫn

• Trung tâm Tư vấn Tro núi lửa Hàng không Darwin của Australia (Darwin VAAC): Volcanic Ash Advisory
• Cơ quan Khí tượng Nhật Bản: Thông tin về động đất xa
• Hình ảnh quan trắc từ vệ tinh khí tượng Himawari-9 (Weathernews Weather News)
• Bộ Giao thông vận tải Indonesia: Tác động đến các chuyến bay và hành khách, thông tin vận hành sân bay
• Cơ quan Khí tượng, Khí hậu và Địa vật lý Indonesia (BMKG): Phát tán tro núi lửa, vận hành sân bay, thông tin giám sát sóng thần
• Trung tâm Giảm nhẹ Thiên tai Địa chất và Núi lửa Indonesia (PVMBG) / Cơ quan Địa chất Indonesia: Thông tin về hoạt động của núi lửa Anak Krakatau